አለቃ አጽመ ጊዮርጊስ – የተሳሳተውን የውጫሌ ውል የመረመሩ ጀግና ኢትዮጵያዊ

አለቃ አጽመ ጊዮርጊስ – የተሳሳተውን የውጫሌ ውል የመረመሩ ጀግና ኢትዮጵያዊ

ባሕር ዳር፡ የካቲት 23/2013 ዓ.ም (አብመድ) አለቃ አጽመ ጊዮርጊስ የውጫሌ ውል ጣልያንኛ ትርጉም ኢትዮጵያን ጥገኛ በማድረግ ዓላማ ላይ የተመሠረተ እንደሆነ ቀድመው የተረዱ ሊቅ ናቸው፡፡ አጤ ምኒልክ የውሉን ይዘት እንዲመረምሩ በሰጧቸው ትዕዛዝ መሠረት የ17ኛው አንቀጽ ትርጉም የተዛባ፣ የኢትዮጵያን ጥቅም የሚነካ እና ሉዓላዊነቷን የሚዳፈር መሆኑን ቀደም ብለው በምስጢር ለንጉሠ ነገሥቱ እና ለእቴጌ ጣይቱ አስረድተዋል፡፡

ከእሳቸው በመቀጠል ለትምሕርት ወደ ጣልያን ተልከው የነበሩት አፈወርቅ ገብረየሱስ ጣልያን ውስጥ የተጻፉ ጋዜጦችን በማንበብ ስሕተት መኖሩን ተገንዝበዋል፤ ይህንንም ከስምምነቱ በኋላ የኢትዮጵያን ልዑክ ይዘው ወደ ጣልያን ለተጓዙት ራስ መኮንን ወልደሚካኤል አብራርተውላቸዋል፡፡ ይህንን መነሻ በማድረግም ራስ መኮንን ለጣልያን መንግሥት ቁጣ የተቀላቀለበት ተቃውሞ አሰምተዋል፡፡ በስምምነቱ ወቅት የነበሩት ግራዝማች ዮሴፍ ንጉሴም የጣልያንን ሴራ ከተገነዘቡት መካከል አንዱ ናቸው፡፡

በባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ የታሪክ መምሕር አየነው ስለሺ ለአብመድ በሰጡት ማብራሪያ አለቃ አጽመ ጊዮርጊስ የውጫሌ ውል ሴራውን በመረዳት ቀዳሚ ናቸው፡፡ እሳቸውን ጨምሮ ሌሎችም የጣልያንን ስውር አጀንዳ የተረዱ ኢትዮጵያውያን ለንጉሡ እና ለንግሥቲቱ በተደጋጋሚ ይነግሯቸው ነበር፡፡

የታሪክ መምሕሩ እንዳሉት አጤ ምኒልክ መንበረ መንግሥታቸው እንዳይናወጥ በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለው መልካም ግንኙነትም እንዳይበላሽ ነገሮችን በጥንቃቄ ይከታተሉ ነበር፡፡ የትርጉም ስሕተቱን እውነታ በተረዱ ጊዜም ነገሮችን ለማመቻቸት ጥበብ የተሞላበት አካሄድን መርጠዋል፡፡

የሚደርሳቸውን ምስጢራዊ መረጃ በአጽንኦት እየተመለከቱ ከጣልያን ጋር ጥሩ ግንኙነት ያላቸው ለማስመሰልም ጥረት አድርገዋል፡፡ ጣልያኖች ግን አይናቸውን በጨው አጥበው ለማግባባት ጥረት አድርገዋል፡፡ በተቃራኒው አለቃ አጽመ ጊዮርጊስ የሁለቱን ሀገራት ግንኙነት ለማጠልሸት እየሠሩ እንደሆነ ተናግረዋል፤ ርምጃ እንዲወሰድባቸውም ሀሰት የተሞላው ክስ አቅርበዋል፡፡ በቤተ መንግሥት እንዲታሰሩም አድርገዋል፡፡ አፈወርቅ ገብረየሱስም የጣልያንኛ ቋንቋ እውቀት እንደሌለው በመናገር ጉዳዩን ለማድበስበስ ጥረዋል፡፡

አጤ ምኒልክ ጉዳዩን በጥንቃቄ ሲከታተሉ እንደነበር የታሪክ መምሕሩ አብራርተዋል፡፡ “እውነትና ንጋት እያደር ይጠራል” እንደሚባለው እውነቱ ግልጽ እየሆነ ሲሄድ ራስ መኮንን ተቃውሟቸውን አሰምተዋል፡፡ አለመግባባቱ እየጠነከረ ሄዶ አይቀሬው ጦርነት ተካሄደ፡፡ ፍትኃዊ ጦርነት ያደረገችው ኢትዮጵያ ድሉን ተቀዳጀች፡፡ የመላው ዓለምን ታሪክም ቀየረች፡፡ እነሆ ዛሬ የጥቁር ሕዝቦች የነጻነት ቀንዲል ሆነው የዓድዋ ድል መታሰቢያ በዓል እየተከበረ ነው፡፡

አለቃ አጽመጊዮርጊስ የውጫሌ ውል ትርጉም ቀድመው መገንዘባቸው ሁኔታዎችን መልክ ለማስያዝ ጥሩ ግብዓት ሆኗል፡፡

መምሕር አየነው እንዳሉት ስምምነቱን የማሻሻል ተግባራዊ እንቅስቃሴ እንዲጀመርም አለቃ አጽመ ጊዮርጊስ አስተዋፅኦ ነበራቸው፡፡ የውጫሌ ውል ታሪክ የሚያስተምረው ጠንቃቃ መሆን፣ ነገሮችን በስክነት መመልከት እና ዝግጁነትን ነው፡፡ ሴራዎችን በማጋለጥ በሀገር ላይ የሚደርስ ማንኛውንም ጥቃት ለመከላከል ትውልዱ ከአጽመ ጊዮርጊስ ሊማር ይገባልም ብለዋል የታሪክ መምሕሩ፡፡

በተጨባጭ መረጃና ማስረጃ ላይ ተመርኩዞ ውሳኔ ማሳለፍን ሊማር እንደሚገባም አስገንዝበዋል፡፡ ሀገር እንዳትወረር ያደረጉትን ተጋድሎ በሚገባ ከመዘከር ባለፈ የሀገርን ጥቅም ለማስከበር አንድነትን ማጠናከር እንደሚያስፈልግም መክረዋል፡፡

ዘጋቢ፡- ደጀኔ በቀለ

ተጨማሪ መረጃዎችን ከአብመድ የተለያዩ የመረጃ መረቦች ቀጣዮቹን ሊንኮች በመጫን ማግኘት ትችላላችሁ፡፡


  • The Rise, Rule & Fall of TPLF in Ethiopia
    By – Birhanu M Lenjiso 1) Executive Summary It took TPLF 16 years to rise to power in Ethiopia. For nearly twice as long, they used extraordinary cruelty (iron fist strategy) to maintain dominance in Ethiopian political and economic life. The fall of TPLF however was dramatic and shocking thatContinue Reading
  • Ethiopian American slams U.S. for not backing fight against terrorism in Ethiopia
    BY KFLEEYESUS ABEBE ADDIS ABABA – Ethiopian American Development Council founder and member Nebiyu Asfaw expressed the community’s disappointment over American’s handling of current situation in Ethiopia. Following recent remarks by congresswoman Karen Bass in which she said there has been a request by some Ethiopians in the Diaspora for theContinue Reading
  • Diaspora peace delegation members predict a likely democratic loss of seats in mid-term election
    BY TEWODROS KASSA & YOHANES JEMANEH  ADDIS ABABA- The Biden’s administration would likely lose seats in Congress in the upcoming midterm election as one consequence of Ethiopian Americans voting for Republican Party. Usually Ethiopian Americans vote Democratic Partyin election but this time around that might be less likely, according to EthiopianContinue Reading
  • Africans appeal int’l community to pressure TPLF
    BY ESSEYE MENGISTE ADDIS ABABA- The international community should break the silence and put pressure on TPLF dissidents that have been conscripting and deploying underage children into military conflicts, according to Africans following the issue. In his recent tweet, a Ugandan journalist Futuricalon said that Ethiopia has faced the pain ofContinue Reading

Leave a Reply